Dialogi IPP / ROK 2003 / nr 3/4, 2003

---

Narcystyczne zaburzenia osobowości
Paulina F. Kernberg

Osobowość narcystyczna i jej relacja do zachowań antyspołecznych i perwersji
Otto F. Kernberg

Syndrom Salome
Jeseph Simo

Identyfikacja wampiryczna; uprasza się o otwieranie oczu
Perel Wilgowicz

Analityk wobec traumy incestu
Katarzyna Walewska

Superwizja psychoanalityczna- rozwój intersubiektywny
Emanuel Berman

Psychodynamiczne znaczenie leczenia farmakologicznego
Sławomir Murawiec

Przeżyć adopcję w adolescencji
Stanisław Tomkiewicz

Przeżyć - fragment pamiętników "Skradziona adolescencja"
Stanisław Tomkiewicz

Narcystyczne zaburzenia osobowości
Paulina F. Kernberg
Rok: 2003
Czasopismo: Dialogi
Numer: 3/4

W artykule zostały scharakteryzowane narcystyczne zaburzenia osobowości występujące u dzieci i adolescentów. We wstępie autorka przedstawia kryteria diagnostyczne zaburzeń narcystycznych według DSM IV, a następnie kryteria porównawcze tychże zaburzeń i zdrowego, dziecięcego narcyzmu. Analizując psychopatologię rozwojową autorka odnosi się do następujących parametrów: poczucie własnej wartości, interakcje społeczne, wyniki szkolne, unikanie kontaktu wzrokowego, wybiórcza głuchota ("wyłączanie się"), patologia w zabawie, lęk separacyjny, obraz siebie (w tym - odbicie lustrzane).

W części klinicznej, na przykładzie chłopca o imieniu Matt, została scharakteryzowana dynamika rodziny dziecka z narcystycznym zaburzenie osobowości.

Artykuł kończy opis różnych form psychoterapii o orientacji psychodynamicznej - od indywidualnej poprzez grupową i rodzinną.

Osobowość narcystyczna i jej relacja do zachowań antyspołecznych i perwersji
Otto F. Kernberg
Rok: 2003
Czasopismo: Dialogi
Numer: 3/4

Autor proponuje klasyfikację narcyzmu w wymiarze jego natężenia od normalnego do patologicznego. Normalny, dojrzały narcyzm oraz normalny, dziecięcy narcyzm znajdują się na jednym biegunie kontinuum, którego drugi kraniec zajmuje narcyzm patologiczny czyli właściwa osobowość narcystyczna.

Narcystyczne zaburzenia osobowości ( NZO), charakteryzują się klinicznie: patologiczna miłością do siebie samego, patologiczna miłością obiektualną i patologicznym superego. Strukturalnie, wśród NZO najsilniejszą patologię stanowi właściwa osobowość antyspołeczna, następnie - narcyzm złośliwy i - osobowość narcystyczna. Autor analizuje podstawy diagnozy patologii narcystycznej w okresie dzieciństwa, dojrzewania i adolescencji.

W końcowej części pracy scharakteryzowana jest relacja pomiędzy patologicznym narcyzmem a perwersją.

Analityk wobec traumy incestu
Katarzyna Walewska
Rok: 2003
Czasopismo: Dialogi
Numer: 3/4

Od Freuda aż do 1970 r. psychoanaliza stała na gruncie, że problem uwiedzenia rozgrywa się wyłącznie w fantazji, choć Ferenci próbował pokazać, że akty sedukcji dokonały się być może także w realności. W latach siedemdziesiątych XX w. Alice Miller "Murami milczenia" obaliła ten niewzruszony mur, a dalej Ewa Thomas swymi dokumentami wykrzyczała, że była to trauma realna, której ona była obiektem. (Thomas E., 1986, Le viol du silence.). Autorka artykułu odwołuje się w rozważaniach teoretycznych do poglądów Claude Balier, który nazwał traumę incestu morderstwem na tożsamości (obszernie pokazane w "Dialogach" nr 4/96). Wniósł on do współczesnych doświadczeń psychoanalitycznych koherentny system konceptualizacji teoretycznej powiązany z techniką psychoanalityczną i z socjoterapią prowadzoną głównie w ośrodku Varces (koło Lyonu).

Obecnie aura ekscytacji i horroru zmniejszyła się na rzecz konstrukcji "infrastruktury" oddziaływania. W krajach, gdzie kultury psychoterapeutyczne są już wysoce rozwinięte, lokalizowanie czynu incestualnego wobec dziecka, procedura sądowa, a potem system terapii wobec i ofiary, i sprawcy są już usankcjonowane oraz skoordynowane. W Polsce ze zrozumiałych względów służby społeczne, psychoterapeutyczne, sądowe nie są jeszcze przygotowane na zorganizowane oddziaływanie po ujawnieniu nadużycia incestualnego wobec małoletniego, nie są także przygotowane na jednoczesne oddziaływania wobec dziecka i dorosłego. Nie chodzi oczywiście o pojedyncze fundacje i modelowe stowarzyszenia.

Analityk jako osoba ludzka jest jednocześnie obywatelem świata i danego społeczeństwa, a więc posiada introject tego społeczeństwa, posiada introjekt dziecka i dorosłego, przeżywa własne seksualne edypalne i preedypalne pragnienia oraz zagrożenia, posiada wewnątrz siebie doświadczenia incestualnych zagrożeń, z którymi się spotykał, posiada własne analityczne doświadczenia z analizy treningowej, dotyczące regresji, a w niej lęków incestualnych.

Praca z trauma incecstualną w psychoanalityku uruchamia jednocześnie wiele różnorakich identyfikacji i to w niesłychanie dużym natężeniu przeżyć nasycających te identyfikacje. Zahaczają jednocześnie o tak wysokie uczucia jak: szacunek i godność oraz tak upadlające jak: śmierć społeczna i morderstwo na tożsamości. Autor pokazuje, w jakich sytuacjach analityk staje wobec traumy incestu, a głównie nadużycia seksualnego, jakie to są przypadki, co przeżywa, jak pracuje i jak różne mogą to być sytuacje.

W literaturze przedmiotu prawie wszędzie znajduje się wzmianka o tym, że przy pracy z traumą incestu powinien być włączony trzeci wymiar, czyli superwizja w tej czy innej formie do pomocy analitykowi, przede wszystkim by amortyzować diadę pełną gwałtownych przeżyć, która ustanawia się albo pomiędzy analitykiem a dzieckiem-w-dorosłym, które padło ofiarą, lub między analitykiem a sprawcą, gdy analiza dotyczy dorosłego.

W części klinicznej autorka opisuje sytuacje z własnej pracy, ilustrujące to zagadnienie. Na uwagę zasługuje oryginalna technika autorki w pracy z dziećmi przy pianinie, gdzie ujawnia się potrzeba bycia dziecka w kształcie ale i w mocy dorosłego; technika poznana w diagnozie i przepracowywaniu relacji nadużycia.

Superwizja psychoanalityczna: rozwój intersubiektywny
Emanuel Berman
Rok: 2003
Czasopismo: Dialogi
Numer: 3/4

Podejście intersubiektywne do procesu analitycznego traktuje superwizję czysto dydaktyczną - taką która unika tematów związanych z przeciwprzeniesieniem - jako bezsensowną, ponieważ przeciwprzeniesienie stanowi klucz do psychicznej rzeczywistości analizowanego, jest też czynnikiem wpływającym na jej rozwój. Superwizja jawi się jako najbardziej osobisty sposób uczenia się zarówno dla superwizora jak i dla superwizowanego, a jej emocjonalny klimat ma zasadnicze znaczenie dla powstawania przestrzeni przejściowej, która tworzy nowe znaczenia. Superwizja jest opisywana jako skrzyżowanie matrycy relacji obiektualnych trzech osób, jako złożona sieć przeniesieniowo-przeciwprzeniesienio-wych wzorów. Unikanie lub zaprzeczanie subiektywnej roli superwizora, podtrzymywanie "mitu sytuacji superwizyjnej", może usztywnić superwizję lub nawet uczynić ją uciążliwą, a także stać się przeszkodą w rozwiązywania kryzysów i sytuacji patowych.

Wiele czynników składa się na konfliktowość superwizji. Dotyczy to wszystkich osób biorących w niej udział (często wliczając analizowanego): ciągły proces obustronnej oceny, wzajemne lęki związane z eksponowaniem słabości, wpływ instytucji jako tła sytuacji i uczucia przeniesieniowe do instytucji, nieodłączne konflikty lojalności u każdego uczestnika analitycznej/superwizyjnej triady. Powstałe w ten sposób dynamiczne relacje są ważnymi, wyjściowymi tematami w dyskusji między superwizorem i kandydatem.

Przeżyć adopcję w adolescencji
Stanisław Tomkiewicz
Rok: 2003
Czasopismo: Dialogi
Numer: 3/4

W artykule podjęte są problemy okresu adolescencji dotyczące specyficznej grupy dzieci adoptowanych. Pierwsza część pracy opisuje uniwersalne cechy okresu dojrzewania, takie jak rozwój seksualności, powrót kompleksu Edypa, zdobycie zdolności do reprodukcji i wiążąca się z tym rozbieżność między dojrzałością biologiczną a dojrzałością biologiczną i społeczną. Druga część podejmuje problemy specyficzne dla nastolatków adoptowanych. Podkreślona jest tu trudność określenia własnej tożsamości z powodu niejasnego pochodzenia i powracający ból porzucenia, który owocuje obniżonym poczuciem własnej wartości. Autor opisuje także konflikt między miłością a wiernością- dobre relacje z rodzicami adopcyjnymi przeżywane są jako nielojalność wobec tych biologicznych, zaś konflikty z rodzicami adopcyjnymi odczuwane są jako niewdzięczność wobec tych, którzy "uratowali". Poruszona jest również kwestia adopcji dziecka z innego obszaru kulturowego oraz mit determinacji biologicznej.